Ávarp á alþjóðlegum leikhúsdegi barna, 20. mars 2011

Börnin grípa andann á lofti þegar Lilli klifurmús rétt sleppur upp í tré undan fantinum Mikka og skömmu síðar veltast þau um af hlátri þegar Lilli leikur á refinn. Það er gott að vita af því að þó maður sé lítill þá er maður einhvers megnugur. Það er líka gott að eiga einhversstaðar athvarf þar sem hægt er að heyra sögu sem segir eitthvað um lífið sem maður er að reyna að fóta sig í. Og að gleðjast og  fræðast og kannski hræðast pínulítið en þó ekki of mikið. Það er börnum eðlilegt að leika sér og leika og engir áhorfendur eru þakklátari í leikhúsi ef það er gott og áhugalausari ef það er vont. Við ættum að sameinast um að tryggja börnum gott leikhús, þau búa að því alla ævi.
Á Íslandi er enga stefnu að finna hjá opinberum aðilum í málefnum barna og unglingaleikhúss nema ef vera skyldi kvöð á Þjóðleikhúsi að setja upp barnasýningar. Það er enginn sérstakur sjóður sem styður barnaleikhús og lítill stuðningur opinberra aðila við Íslandsdeild ASSITEJ, alþjóðasamtaka um barna- og unglingaleikhús. Í gegnum tíðina hafa sjálfstæðir leikhópar verið duglegastir við að sinna börnum og unglingum og hefur þeim verið vel tekið í grunn-  og leikskólum. Kreppan hefur að miklu leyti kippt fótunum undan þeirri starfsemi því kaup skóla á leiksýningum voru eitt af því fyrsta sem lenti undir niðurskurðarhnífnum og komið hefur berlega í ljós að það er ekkert öryggisnet fyrir leikhópana og því óljóst nú hvort þeir lifi eða deyi. Á sama tíma hefur dregið jafnt og þétt úr opinberum stuðningi við sjálfstætt starfandi barnaleikhús. Á Íslandi er sú goðsögn lífseig að allir fari í leikhús, óháð stétt og stöðu. Eflaust er sannleikskorn í þessu enda hafa öll íslensk börn haft einhvern aðgang að leikhúsi fram til þessa. Það er þó stórhætta á að það breytist nú og það verði forréttindi þeirra efnameiri að stunda leikhús.

Á alþjóðlegum leikhúsdegi barna, 20. mars, sjá Samtök um barna og unglingaleikhús á Íslandi því miður fáar ástæður til fagnaðar. Fjárveitingar til sjálfstæðra barnaleikhúsa eru nærri núllinu, það eru fáar barnaleiksýningar á fjölunum og leikhópar þeir sem hafa hingað til sinnt börnum eru að draga saman seglin eða hætta. Í alþjóðlegu samhengi erum við snauð þjóð því við höfum ekki efni á að gera vel við börn. Samt erum við alveg ógizzlega rík í alþjóðlegu samhengi og því er þetta ráðslag okkur til lítils sóma. Það fer ágætlega á þvi að enda þetta fátæklega ávarp með nokkrum ljóðlínum úr Kardimommubænum:

Og því Kardemommuborg ég bjó
hin bestu lög í raun
og í þessa góðu lögbók letrað var:
Engum sæmir aðra að svíkja
allan sóma stunda ber
annars geta menn bara lifað og leikið sér.

Samtök um barna- og unglingaleikhús á Íslandi

{mos_fb_discuss:3}